Παραπομπή σε κυπριακές αποφάσεις και νομοθεσία: Α.Α.Δ., C.L.R., ECLI και CYSCOLA (οδηγός 2026)

Οι μορφές παραπομπής με μια ματιά

Μπορείτε να δοκιμάσετε το Professional του DIKIGOROS AI δωρεάν για 3 ημέρες στο dikigoros.ai (απαιτείται κάρτα· έπειτα €20/μήνα, με ακύρωση οποτεδήποτε πριν). Κάθε παραπομπή μέσα σε μια απόφαση ανοίγει την απόφαση στην οποία αναφέρεται.

Υπάρχει επίσημο πρότυπο νομικής παραπομπής στην Κύπρο;

Δεν υπάρχει δεσμευτικός κανόνας, ούτε από νόμο ούτε από τα δικαστήρια. Η πρακτική ακολουθεί τη μορφή που χρησιμοποιεί το Ανώτατο Δικαστήριο στις αποφάσεις του εδώ και δεκαετίες, και αυτή περιγράφει ο οδηγός.

Το πλησιέστερο σε γραπτό πρότυπο είναι το CYSCOLA (Cyprus Standard for the Citation of Legal Authorities), έργο ομάδας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας (2022). Αντλεί από το OSCOLA, το Bluebook και άλλους οδηγούς, και οι συντάκτες του συμβουλεύτηκαν τις κυπριακές νομικές σχολές, το Ανώτατο Δικαστήριο και τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο. Η τρέχουσα έκδοση διατίθεται δωρεάν στο unic.ac.cy/school-of-law/plu/cyscola. Ελέγξτε τους κανόνες στίξης του πριν τους υιοθετήσετε στον οδηγό ύφους του γραφείου σας.

Ο καθηγητής Αχιλλέας Αιμιλιανίδης έχει υποστηρίξει ότι οι κυπριακές σειρές πρέπει να παρατίθενται με αγκύλες, [1992] 1 Α.Α.Δ. 1338, αφού το έτος προσδιορίζει τον τόμο, όπως στις αγγλικές σειρές. Η πρακτική παραμένει οι παρενθέσεις. Και τα δύο γίνονται κατανοητά· σημασία έχει η συνέπεια.

Τι σημαίνει C.L.R. στην Κύπρο;

Το C.L.R. (συχνά γραμμένο CLR) σημαίνει Cyprus Law Reports, την αγγλόφωνη σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Δεν πρέπει να συγχέεται με τα αυστραλιανά Commonwealth Law Reports, που έχουν την ίδια συντομογραφία· σε κείμενο για το εξωτερικό, προσθέστε «Cyprus» στην πρώτη αναφορά. Υπάρχουν τρία στρώματα.

Τα αποικιακά Cyprus Law Reports (έως το 1960)

Πριν από την ανεξαρτησία οι τόμοι αριθμούνταν συνεχόμενα, 1 έως 24, οπότε το έτος είναι προαιρετικό: 20 (Part II) C.L.R. 73 ή (1956) 21 C.L.R. 169.

Τα C.L.R. μετά την ανεξαρτησία (1960–1989)

Μετά το 1960 οι αποφάσεις κάθε έτους χωρίζονται σε μέρη ανά δικαιοδοσία και η παραπομπή παίρνει τη μορφή (έτος) μέρος C.L.R. σελίδα, π.χ. Papastratis v. Petrides (1979) 1 C.L.R. 231. Οι αποφάσεις του αρχικού Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου (1960–1964) έχουν δική τους σειρά, τα R.S.C.C.: Loizides and Others v. Republic, 1 R.S.C.C. 107.

J.S.C.: Judgments of the Supreme Court

Τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 πολλές αποφάσεις εμφανίζονταν πρώτα σε μια ενδιάμεση σειρά, τα Judgments of the Supreme Court, π.χ. (1977) 12 J.S.C. 2102, πριν δημοσιευθούν στα C.L.R. Αν υπάρχουν και οι δύο, παραπέμπετε στα C.L.R.

Τι είναι τα Α.Α.Δ. και τι καλύπτει κάθε μέρος;

Τα Α.Α.Δ. (γραμμένα και ΑΑΔ) είναι οι Αποφάσεις Ανωτάτου Δικαστηρίου, η ελληνόφωνη συνέχεια των C.L.R. Στο ευρετήριο του DIKIGOROS AI η αλλαγή φαίνεται το 1989: οι δημοσιευμένες αποφάσεις εκείνου του έτους φέρουν και τις δύο ενδείξεις (περίπου 180 C.L.R. και 530 Α.Α.Δ.), ενώ από το 1990 χρησιμοποιείται μόνο η ένδειξη Α.Α.Δ.

Ο αριθμός μετά το έτος δείχνει το είδος της υπόθεσης. Ο κατάλογος των Κυβερνητικών Βιβλιοθηκών περιγράφει τα μέρη ως εξής:

Το Μέρος 1 είναι τόσο μεγάλο που χωρίζεται σε υποτόμους, 1(Α), 1(Β) και 1(Γ), και έτσι το παραθέτουν οι δικαστές: Μ.Σ. Ιακωβίδης & Σία Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα (2015) 1(Β) Α.Α.Δ. 1593. Κρατήστε το γράμμα του υποτόμου αν το γνωρίζετε. Η σελιδοποίηση συνεχίζεται από υπότομο σε υπότομο, οπότε η σελίδα οδηγεί πάντα σε μία απόφαση.

Η συλλογή «Μέρος 4» στο CyLaw (από το 1991) περιέχει και ανέκδοτες διοικητικές αποφάσεις· δεν έχουν όλες παραπομπή 4 Α.Α.Δ.

Πώς παραπέμπουμε σε ανέκδοτη απόφαση;

Οι περισσότερες κυπριακές αποφάσεις δεν δημοσιεύονται ποτέ σε σειρά. Παραπέμπετε με:

1. τον τίτλο της υπόθεσης όπως εμφανίζεται στην απόφαση,
2. το είδος και τον αριθμό της διαδικασίας (Πολιτική Έφεση Αρ., Ποινική Έφεση Αρ., Υπόθεση Αρ., Αρ. Αγωγής),
3. την ημερομηνία της απόφασης, και
4. το ECLI, αν υπάρχει.

Για παράδειγμα: Lella Kentonis Investment Co Ltd ν. Αρχηγού Αστυνομίας κ.ά., Υπόθεση Αρ. 1158/2011, 14.1.2015, ECLI:CY:AD:2015:D10.

Ο αριθμός υπόθεσης δεν είναι προαιρετικός: η συγκεκριμένη εταιρεία ήταν αιτήτρια σε περίπου τριάντα αποφάσεις στο CyLaw, πολλές κατά των ίδιων καθ' ων η αίτηση. Οι δικαστές συχνά γράφουν σύντομα, π.χ. Π.Ε. 59/12, ημ. 29.5.18· για αναγνώστη εκτός Κύπρου, γράψτε την παραπομπή ολόκληρη.

Για συγκεκριμένο σημείο, προσθέστε τη σελίδα της σειράς, π.χ. (2015) 1(Β) Α.Α.Δ. 1593, 1628. Οι ανέκδοτες δεν έχουν σταθερή σελιδοποίηση· αναφέρετε την παράγραφο, όπου υπάρχει, ή τον δικαστή.

Πώς παραπέμπουμε σε αποφάσεις του Εφετείου και του νέου Ανωτάτου Δικαστηρίου;

Την 1.7.2023 το ενιαίο Ανώτατο Δικαστήριο αντικαταστάθηκε από το Εφετείο, το νέο Ανώτατο Δικαστήριο και το νέο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο· ο οδηγός μας για το Ανώτατο Δικαστήριο, το Εφετείο και το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο εξηγεί τι δικάζει το καθένα.

Οι αποφάσεις των νέων δικαστηρίων δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί σε τόμο Α.Α.Δ., και στο ευρετήριο του DIKIGOROS AI σχεδόν καμία δεν φέρει δικό της ECLI. Μόνο 5 από περίπου 1.140 αποφάσεις του Εφετείου και 3 από περίπου 400 αποφάσεις του νέου Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου εμφανίζουν ECLI, και σε όλες αποδείχθηκε ότι πρόκειται για το ECLI προγενέστερης απόφασης που αναφέρεται στο κείμενο. Τον Σεπτέμβριο του 2026 ο κατάλογος δικαστηρίων στο cyecli.org δεν περιλάμβανε κωδικούς για τα τρία νέα δικαστήρια.

Παραπέμπετε λοιπόν σε αυτές ως ανέκδοτες, κατονομάζοντας το δικαστήριο:

• Εφετείο: Monoko (Κοστολογήσεις Επιμετρήσεις Οικοδομών) Λτδ ν. C & S Amart Move Developers Ltd, Εφετείο, Πολιτική Έφεση Αρ. Ε99/2022, 3.10.2025.
• Νέο Ανώτατο Δικαστήριο: Αναφορικά με την αίτηση των Alpha Panareti Public Ltd κ.ά., Ανώτατο Δικαστήριο, Πολιτική Αίτηση Αρ. 102/2024, 8.1.2025.

Για κάθε απόφαση μετά την 1.7.2023 αναφέρετε πάντα το δικαστήριο: «Ανώτατο Δικαστήριο» πριν και μετά από εκείνη την ημερομηνία σημαίνει δύο διαφορετικούς θεσμούς.

Μια πρακτική προειδοποίηση. Μην αντιγράφετε το πρώτο ECLI που βλέπετε σε μια απόφαση. Οι αποφάσεις σε έφεση συχνά τυπώνουν στην αρχή το ECLI της εκκαλούμενης απόφασης ή άλλης που παραθέτουν. Βεβαιωθείτε ότι ανήκει στην απόφαση που επικαλείστε.

Πώς λειτουργεί το ECLI στην Κύπρο;

Ο Ευρωπαϊκός Αναγνωριστικός Κωδικός Νομολογίας (ECLI) έχει πέντε μέρη: ECLI, τον κωδικό χώρας (CY), τον κωδικό δικαστηρίου, το έτος και έναν αύξοντα αριθμό, μοναδικό για το δικαστήριο και το έτος. Η Κύπρος τον εφάρμοσε μέσω του έργου CyECLI, με συγχρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δικαιοσύνης της ΕΕ, και ο κατάλογος δικαστηρίων δημοσιεύεται στο cyecli.org. Εθνικός συντονιστής είναι το Τμήμα Νομικών Δημοσιεύσεων.

Οι κωδικοί ECLI των κυπριακών δικαστηρίων

Κατάληξη επαρχίας: LEF Λευκωσία (Λευκωσία-Κερύνεια), LEM Λεμεσός, LAR Λάρνακα, PAF Πάφος, AMM Αμμόχωστος, KER Κερύνεια. Έτσι, το ECLI:CY:EDLEF:2021:A488 είναι απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας του 2021, και το ECLI:CY:KDLEM:2023:17 απόφαση του Κακουργιοδικείου Λεμεσού του 2023.

Κάθε ECLI αναζητείται στην Ευρωπαϊκή Πύλη e-Justice και σε ειδικό πεδίο του CyLaw.

Πόσες κυπριακές αποφάσεις έχουν ECLI;

Η κάλυψη είναι αποσπασματική. Στο ευρετήριο του DIKIGOROS AI (Σεπτέμβριος 2026), περίπου 46.600 αποφάσεις φέρουν κυπριακό ECLI:

Για τις παλαιές αποφάσεις του Ανωτάτου, που προηγούνται του ECLI, η παραπομπή στη σειρά παραμένει ο κανόνας. Χρησιμοποιήστε το ECLI συμπληρωματικά, όχι ως υποκατάστατο: (2015) 1(Β) Α.Α.Δ. 1593, ECLI:CY:AD:2015:A509.

Πώς παραπέμπουν στην πράξη τα κυπριακά δικαστήρια; Στοιχεία από 900.000 παραπομπές

Το DIKIGOROS AI εξάγει κάθε αναφορά σε απόφαση από όλο το ευρετήριό του, πάνω από 900.000 συνδέσεις παραπομπών. Δείχνουν την πρακτική των δικαστηρίων (ευρετήριο DIKIGOROS AI, Σεπτέμβριος 2026):

• Περίπου 330.000 αναφορές χρησιμοποιούν παραπομπή Α.Α.Δ.
• Περίπου 106.000 χρησιμοποιούν παραπομπή C.L.R.
• Περίπου 2.700 παραπέμπουν στην ενδιάμεση σειρά J.S.C.
• Περίπου 28.000 παραπέμπουν σε κυπριακό ECLI.
• Οι υπόλοιπες, περίπου οι μισές, είναι αναφορές με τίτλο και έτος ή αριθμό υπόθεσης, δηλαδή η μορφή της ανέκδοτης απόφασης, μαζί με την αλλοδαπή νομολογία.

Οι ενδείξεις σειράς συχνά μπερδεύονται. Η Odysseos v. Pieris Estates δημοσιεύθηκε το 1982, επτά χρόνια πριν υπάρξουν τα Α.Α.Δ. Παρατίθεται ως (1982) 1 C.L.R. 557 περίπου 2.000 φορές και ως «(1982) 1 Α.Α.Δ. 557» περίπου 600. Μέρος και σελίδα οδηγούν στη σωστή απόφαση, αλλά για ό,τι δημοσιεύθηκε πριν από το 1989 η σωστή ένδειξη είναι C.L.R.

Οι πιο συχνά παρατιθέμενες κυπριακές αποφάσεις

Οι δέκα αποφάσεις με τις περισσότερες εισερχόμενες παραπομπές στο ευρετήριο είναι όλες του Ανωτάτου Δικαστηρίου. (Μερικές εμφανίζονται ως αποφάσεις Επαρχιακού Δικαστηρίου στα μεταδεδομένα του CyLaw· η παραπομπή στη σειρά δείχνει ότι πρόκειται για εφέσεις στο Ανώτατο.)

Πηγή: ευρετήριο DIKIGOROS AI, Σεπτέμβριος 2026. Εισερχόμενες παραπομπές, στρογγυλεμένες στην πλησιέστερη εκατοντάδα.

Τα προσωρινά διατάγματα κυριαρχούν στην πολιτική πρακτική (τρεις από τις τέσσερις πρώτες θέσεις), ενώ οι αρχές του διοικητικού δικαίου επανέρχονται σχεδόν σε κάθε προσφυγή κατά το Άρθρο 146.

Πώς παραπέμπουμε σε κυπριακή νομοθεσία;

Αποικιακοί νόμοι: ΚΕΦ.

Οι νόμοι πριν από την ανεξαρτησία κωδικοποιήθηκαν στην αναθεωρημένη έκδοση των Νόμων της Κύπρου του 1959, ο καθένας ως αριθμημένο Κεφάλαιο: ο περί Εταιρειών Νόμος, ΚΕΦ.113, ή ο περί Συμβάσεων Νόμος, ΚΕΦ.149. Στην αναζήτηση γράφεται συχνά και ως «κεφ 113». Ο οδηγός μας για τον περί Εταιρειών Νόμο, ΚΕΦ.113 δείχνει πώς συνδέεται το Κεφάλαιο με τους πολλούς τροποποιητικούς νόμους.

Νόμοι μετά το 1960: Ν. αριθμός(Μέρος)/έτος

Οι νόμοι μετά το 1960 αριθμούνται ανά έτος, μέσα στο Παράρτημα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας όπου δημοσιεύονται:

• (Ι): γενική νομοθεσία, Παράρτημα Πρώτο, Μέρος Ι. Παράδειγμα: ο περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμος, Ν. 118(Ι)/2002.
• (ΙΙ): νόμοι προϋπολογισμού, Παράρτημα Πρώτο, Μέρος ΙΙ.
• (ΙΙΙ): κυρωτικοί νόμοι συμβάσεων και συμφωνιών, Παράρτημα Πρώτο, Μέρος ΙΙΙ. Παράδειγμα: Ν. 17(ΙΙΙ)/2025.

Στα ελληνικά γράφουμε Ν. 118(Ι)/2002· στα αγγλικά Law 118(I)/2002. Ένας νόμος που έχει τροποποιηθεί συχνά παρατίθεται συλλογικά με τα έτη του, όπως στην Εφημερίδα: οι περί Εργασιών Πιστωτικών Ιδρυμάτων Νόμοι του 1997 έως 2026.

Κανονισμοί και διατάγματα: Κ.Δ.Π.

Οι Κανονιστικές Διοικητικές Πράξεις δημοσιεύονται στο Παράρτημα Τρίτο, Μέρος Ι της Εφημερίδας. Παραπέμπετε ως Κ.Δ.Π. 244/2026 και, για πλήρη παραπομπή, προσθέτετε τα στοιχεία της Εφημερίδας: Κ.Δ.Π. 244/2026, Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι), Αρ. 6026, 29.5.2026.

Το Σύνταγμα

Κατ' άρθρο και παράγραφο, στη μορφή με τελεία που χρησιμοποιούν τα δικαστήρια: Άρθρο 146.1 του Συντάγματος.

Πολιτική δικονομία

Οι Νέοι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας 2023 παρατίθενται κατά Μέρος και Κανονισμό (π.χ. Μέρος 15). Οι παλαιοί Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας, που εξακολουθούν να διέπουν διαδικασίες που καταχωρίστηκαν πριν από την 1.9.2023, κατά Διαταγή και θεσμό: Δ.48 θ.4.

Πώς παραπέμπουμε σε κυπριακή απόφαση σε αγγλικό κείμενο;

Σχεδόν κάθε απόφαση μετά το 1989 υπάρχει μόνο στα ελληνικά. Για γνωμάτευση ή δικόγραφο στα αγγλικά δεν υπάρχει επίσημος κανόνας, αλλά οι εξής πρακτικές είναι ασφαλείς:

1. Κρατήστε την παραπομπή όπως δημοσιεύθηκε. Μη μεταφράζετε τα Α.Α.Δ.· εξηγήστε τα μία φορά, π.χ. «Α.Α.Δ. (Αποφάσεις Ανωτάτου Δικαστηρίου, the Cyprus Supreme Court reports)».
2. Ονόματα διαδίκων με συνέπεια: είτε Δημοκρατία ν. Κουκκουρή είτε Republic v. Koukkouri. Δημοκρατία = «the Republic», Αστυνομία = «the Police», Γενικός Εισαγγελέας = «the Attorney General».
3. Μεταφράστε τους συνδέσμους: ν. → v., κ.ά. → «and others», Υπόθεση Αρ. → «Case No.», Πολιτική Έφεση → «Civil Appeal», Ποινική Έφεση → «Criminal Appeal».
4. Σημειώστε τη μετάφραση με «(unofficial translation)» και κρατήστε το ελληνικό κείμενο σε υποσημείωση όπου η διατύπωση έχει σημασία.

Αντίστροφα, σε ελληνικό κείμενο οι αγγλόφωνες αποφάσεις της περιόδου C.L.R. παρατίθενται όπως δημοσιεύθηκαν, με «v.»: Odysseos v. Pieris Estates Ltd (1982) 1 C.L.R. 557. Για νόμους, παραπέμπετε στο ελληνικό κείμενο· οι αγγλικές μεταφράσεις του Γραφείου Επιτρόπου Νομοθεσίας δεν είναι αυθεντικές.

Πίνακας παραδειγμάτων νομικής παραπομπής

Αντιγράψτε αυτά τα πρότυπα. Κάθε παράδειγμα είναι πραγματική απόφαση ή νομοθέτημα, ελεγμένο στο CyLaw.

Πώς ελέγχετε ότι μια απόφαση ισχύει ακόμη;

Η Κύπρος δεν έχει έντυπο citator, οπότε οι έλεγχοι γίνονται από εσάς:

1. Βρείτε κάθε μεταγενέστερη απόφαση που την επικαλείται. Διαβάστε πρώτα τις πιο πρόσφατες και εκείνες των ανώτερων δικαστηρίων.
2. Αναζητήστε απόκλιση της Ολομέλειας. Το Ανώτατο Δικαστήριο μπορεί να αποστεί από δικό του προηγούμενο. Στη Μαυρογένης ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 3) (1996) 1 Α.Α.Δ. 315 έκρινε ότι το κάνει μόνο όταν η προηγούμενη απόφαση είναι σαφώς λανθασμένη. Η Δημοκρατία ν. Θαλασσινού (1991) 3 Α.Α.Δ. 203 είναι παράδειγμα ρητής ανατροπής.
3. Ελέγξτε τον νόμο από κάτω. Αν η διάταξη που ερμήνευσε η απόφαση τροποποιήθηκε ή αντικαταστάθηκε, ο λόγος της απόφασης (ratio) μπορεί να μην ισχύει. Συγκρίνετε το ενοποιημένο κείμενο με την εκδοχή που ίσχυε τότε.
4. Ελέγξτε τους δικονομικούς κανονισμούς και το δικαστήριο. Νομολογία υπό τους παλαιούς Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας δεν μεταφέρεται απαραίτητα στους Νέους Κανονισμούς του 2023, και το Εφετείο ή το νέο Ανώτατο μπορεί να έχει υιοθετήσει διαφορετική θέση μετά το 2023.

Το CyLaw δείχνει το κείμενο κάθε απόφασης αλλά όχι ποιος την επικαλέστηκε μεταγενέστερα. Γι' αυτό χρειάζεστε ευρετήριο παραπομπών. Ο οδηγός μας για το CyLaw εξηγεί τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει η αναζήτηση του CyLaw.

Πώς βοηθά το DIKIGOROS AI στις παραπομπές

Το DIKIGOROS AI είναι πλατφόρμα νομικής έρευνας πάνω στο υλικό του CyLaw: 95.623 κυπριακές δικαστικές αποφάσεις από το 1960 έως το 2026, συνδεδεμένες με περισσότερες από 900.000 παραπομπές.

• Citation explorer. Για κάθε απόφαση βλέπετε σε τι παραπέμπει και ποιες αποφάσεις την επικαλέστηκαν αργότερα, με φίλτρα δικαστηρίου, επαρχίας, τομέα δικαίου, αποτελέσματος και ημερομηνίας.
• Συνδεδεμένες παραπομπές. Οι αναφορές C.L.R. και Α.Α.Δ. μέσα σε μια απόφαση ανοίγουν την απόφαση στην οποία παραπέμπουν, όποια ένδειξη κι αν χρησιμοποίησε ο δικαστής.
• Απαντήσεις AI με υποσημειώσεις. Ρωτάτε στα ελληνικά ή στα αγγλικά και η απάντηση βασίζεται στις αποφάσεις και διατάξεις που ανακτήθηκαν, με υποσημείωση στην πηγή· όπου οι πηγές δεν λύνουν ένα ζήτημα, το λέει.
• Αναζήτηση νομοθεσίας. Κυπριακοί νόμοι, με καταγραφή των αλλαγών ανά τροποποίηση για βασικά νομοθετήματα, ώστε να ελέγχετε ποια εκδοχή εφάρμοσε μια απόφαση.

Μια ερώτηση που θα μπορούσατε να γράψετε: «Ισχύει ακόμη η Odysseos v. Pieris Estates (1982) 1 C.L.R. 557 ως κριτήριο για προσωρινά διατάγματα, και ποιες αποφάσεις του Εφετείου μετά το 2023 την εφάρμοσαν;» Η απάντηση απαριθμεί τις μεταγενέστερες αποφάσεις με υποσημειώσεις, και ο citation explorer δείχνει ολόκληρο τον κατάλογο.

Κάθε νέος λογαριασμός ξεκινά στο Δωρεάν πλάνο, χωρίς κάρτα. Μπορείτε να μείνετε στο Δωρεάν πλάνο ή να επιλέξετε Basic (€5/μήνα) ή Professional (€20/μήνα). Το Professional περιλαμβάνει δωρεάν δοκιμή 3 ημερών· απαιτείται κάρτα, με ακύρωση οποτεδήποτε πριν λήξει. Για δικηγορικά γραφεία και νομικά τμήματα εταιρειών υπάρχει το Firm (€45 ανά θέση τον μήνα), που προσθέτει τις Υποθέσεις (χώροι εργασίας φακέλων, όπου ανεβάζετε τα έγγραφα κάθε υπόθεσης και καρφιτσώνετε τις αποφάσεις και διατάξεις στις οποίες βασίζεστε), θέσεις χρηστών και πίνακα γραφείου. Οι τιμές δεν περιλαμβάνουν ΦΠΑ· δείτε τις τιμές. Δημιουργήστε δωρεάν λογαριασμό.

Συχνές ερωτήσεις για την παραπομπή σε κυπριακές αποφάσεις

Πώς παραπέμπουμε σε απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου;

Γράφετε τον τίτλο της υπόθεσης και μετά την παραπομπή στη σειρά: (έτος) μέρος C.L.R. σελίδα για αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν έως το 1989, ή (έτος) μέρος Α.Α.Δ. σελίδα για τις μεταγενέστερες, π.χ. (1993) 3 Α.Α.Δ. 598. Αν η απόφαση είναι ανέκδοτη, δίνετε αριθμό υπόθεσης και ημερομηνία, και το ECLI αν υπάρχει.

Τι σημαίνει CLR στην Κύπρο;

Το CLR (C.L.R.) σημαίνει Cyprus Law Reports, την αγγλόφωνη σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου. Η αποικιακή σειρά είχε 24 αριθμημένους τόμους· μετά το 1960 οι αποφάσεις εκδίδονταν ανά έτος σε μέρη, π.χ. (1982) 1 C.L.R. 557. Αντικαταστάθηκαν από τα ελληνόφωνα Α.Α.Δ. το 1989.

Τι είναι τα Α.Α.Δ. (ΑΑΔ);

Τα Α.Α.Δ. είναι οι Αποφάσεις Ανωτάτου Δικαστηρίου, η επίσημη ελληνόφωνη σειρά του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου από το 1989. Το Μέρος 1 καλύπτει πολιτικές υποθέσεις, το Μέρος 2 ποινικές εφέσεις, το Μέρος 3 συνταγματικές και διοικητικές αποφάσεις της Ολομέλειας και το Μέρος 4 επιλεγμένες πρωτόδικες προσφυγές.

Ποιοι είναι οι κωδικοί ECLI των κυπριακών δικαστηρίων;

Ο κωδικός χώρας είναι CY. Οι κωδικοί δικαστηρίων περιλαμβάνουν AD (Ανώτατο Δικαστήριο), DD (Διοικητικό Δικαστήριο), DDDP (Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας), DOD (Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό), και ED, KD, OD, DEE και DED με κατάληξη επαρχίας για Επαρχιακά, Κακουργιοδικεία, Οικογενειακά, Ελέγχου Ενοικιάσεων και Εργατικών Διαφορών. Παράδειγμα: ECLI:CY:EDLEF:2021:A488 για το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας.

Πώς παραπέμπουμε σε ανέκδοτη απόφαση;

Δίνετε τον τίτλο, το είδος και τον αριθμό της διαδικασίας (π.χ. Πολιτική Έφεση Αρ. Ε99/2022), το δικαστήριο αν δεν προκύπτει, και την ημερομηνία της απόφασης. Προσθέτετε το ECLI όπου υπάρχει. Ο αριθμός έχει σημασία, γιατί οι ίδιοι διάδικοι εμφανίζονται συχνά σε πολλές αποφάσεις.

Πώς παραπέμπουμε σε αποφάσεις του Εφετείου μετά το 2023;

Ως ανέκδοτες: τίτλος, «Εφετείο», αριθμός έφεσης και ημερομηνία, π.χ. Πολιτική Έφεση Αρ. Ε99/2022, 3.10.2025. Τα δικαστήρια που λειτουργούν από την 1.7.2023 δεν έχουν ακόμη τόμους Α.Α.Δ., και ελάχιστες αποφάσεις τους φέρουν δικό τους ECLI.

Τι είναι το CYSCOLA;

Το CYSCOLA (Cyprus Standard for the Citation of Legal Authorities) είναι πρότυπο νομικής παραπομπής που εκπόνησε ομάδα της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και δημοσιεύθηκε το 2022. Προσαρμόζει το OSCOLA και άλλους εθνικούς οδηγούς στην κυπριακή πρακτική. Δεν δεσμεύει τα δικαστήρια, αλλά είναι το πληρέστερο γραπτό πρότυπο για ακαδημαϊκά και επαγγελματικά κείμενα.

Πώς ξέρω αν μια κυπριακή απόφαση έχει ανατραπεί;

Εξετάζετε κάθε μεταγενέστερη απόφαση που την επικαλείται, ξεκινώντας από την Ολομέλεια και τα εφετεία, και ελέγχετε αν άλλαξε ο νόμος ή ο δικονομικός κανονισμός που ερμήνευσε. Το CyLaw δεν δείχνει τις αποφάσεις που την επικαλούνται, οπότε χρησιμοποιήστε ευρετήριο παραπομπών όπως τον citation explorer του DIKIGOROS AI και διαβάστε τις μεταγενέστερες αποφάσεις.

Σωστή παραπομπή, και μετά έλεγχος της νομολογίας

Σειρά όπου υπάρχει, αριθμός υπόθεσης και ημερομηνία όπου δεν υπάρχει, ECLI συμπληρωματικά, και το δικαστήριο για κάθε απόφαση μετά τον Ιούλιο του 2023. Πριν στηριχθείτε σε μια απόφαση, ελέγξτε ποιος την επικαλέστηκε. Δοκιμάστε το Professional του DIKIGOROS AI δωρεάν για 3 ημέρες στο dikigoros.ai/register (απαιτείται κάρτα) και ανοίξτε τον citation explorer σε οποιαδήποτε απόφαση.

Πηγές

• Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, CYSCOLA (Cyprus Standard for the Citation of Legal Authorities), unic.ac.cy/school-of-law/plu/cyscola (πρόσβαση Σεπτέμβριος 2026)
• CyECLI, κατάλογος δικαστηρίων, cyecli.org (πρόσβαση Σεπτέμβριος 2026)
• Πανεπιστήμιο Κύπρου, CyECLI: εφαρμογή του ECLI στην Κύπρο, websites.ucy.ac.cy/cyecli
• Ευρωπαϊκή Πύλη e-Justice, «Ευρωπαϊκός Αναγνωριστικός Κωδικός Νομολογίας (ECLI): Κύπρος», e-justice.europa.eu
• Συμπεράσματα του Συμβουλίου για το ECLI, 2011/C 127/01 και 2019/C 360/01
• Συλλογικός κατάλογος Κυβερνητικών Βιβλιοθηκών (opac-government.libraries.gov.cy), εγγραφές για τις Αποφάσεις Ανωτάτου Δικαστηρίου 1997 και 1999, Μέρη 1 έως 4
• Α. Αιμιλιανίδης, «Οι λανθασμένες παρενθέσεις στις δημοσιευμένες κυπριακές αποφάσεις», dikaiosyni.com, 3.12.2020
• Κυβερνητικό Τυπογραφείο, Παραρτήματα της Επίσημης Εφημερίδας της Δημοκρατίας, mof.gov.cy/gpo
• The Cyprus Laws (Revised Edition) Law, 1959 (Ν. 24/1959), cylaw.org/nomoi
• CyLaw, ευρετήριο νομοθεσίας και συλλογή Κ.Δ.Π., cylaw.org/nomoi
• Ευρετήριο του DIKIGOROS AI για το υλικό του CyLaw, εσωτερικά στατιστικά, Σεπτέμβριος 2026

Τελευταία ενημέρωση 4 Νοεμβρίου 2026. Γενική πληροφόρηση, όχι νομική συμβουλή. Αυθεντικό είναι μόνο το ελληνικό κείμενο που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.